اخبار تامسی

مصاحبه اختصاصی با آقای حسین اسلام دوست مدیرعامل گروه بازرگانی TAMSI

آقای اسلام دوست، به عنوان یکی از فعلان بخش صادرات و برندینگ زعفران ایران، ابتدا از خود
و واحد تولیدی TAMSI بگویید؟

ابتدا قصد دارم میلاد باسعادت حضرت فاطمه معصومه (س) و آغاز هفته کرامت را خدمت شما و هموطنان عزیزم تبریک و تهنیت عرض کنم. گروه بازرگانی تامسی متشکل از شرکتهای مختلف بازرگانی و تولیدی است که در رأس آن صنایع غذایی و بسته بندی مهرگستران به عنوان شرکت مادر فعالیت میکند. اگر بخواهم در خصوص چگونگی حضورمان در بخش زعفران صحبت کنم، باید برگردم به گذشته و به فعالیتهایی که مربوط به سالیان گذشته همکاران و بستگان در بخش کشاورزی و تولید زعفران بوده اشاره کنم.
بیش از چند دهه فعالیت جدی در تولید زعفران ما را واداشت تا به موضوع زعفران به عنوان یک کاالی مهم و استراتژیک و ملی نگاه ویژهای داشته باشیم.
البته شاید برای شما جالب باشد که بدانید، فعالیت ما در بخش بازرگانی و صادرات تخصصی زعفران معطوف به سالهای اخیر بوده است. به واقع، پس چند سالی فعالیت در حوزه تحقیقات طب سنتی و گیاهان دارویی آن هم به صورت دانش محور، به این نتیجه رسیدیم که زعفران به عنوان یکی از گیاهان دارویی فوق العاده مهم میتواند در بخشهای مهم صنعت، داروسازی و غذایی بیش از گذشته نقش ایفا کند.
به همین منظور، طی همین سالها بود که فعالیتهای تحقیقاتی و دانش بنیانی ما به سوی زعفران و مشتقات آن معطوف شد به نحوی که پس از مطالعات مختلف علمی و میدانی اقدام به ثبت برند TAMSI برای حضور موفق در بازارهای جهانی کردیم در حال حاضر تمرکز ما بر فرایندهای بسته بندی و برندینگ زعفران است. اکنون نیز با دارا بودن بیش از 20 محصول متنوع و دایر کردن دفاتر نمایندگی در کشورهای مختلف در شرق آسیا، اروپا و غیره به سوی اهداف خود به شکل خوبی درحال حرکت هستیم.

شما فرمودید که در حال حاضر تمرکز شما بر بسته بندی و برندینگ است. به نظر شما ضعف ها و چالش های حوزه بسته بندی و برندینگ زعفران ایران چیست؟

 

سؤال خوبی است. یکی از چالشهای مهم ما و قطعاًهمکاران بنده در سایر واحدهای تولیدی، خام فروشی زعفران ارزشمند و با کیفیت ایرانی است. البته این دلایل متنوع و مهمی دارد. برای نمونه، وقتی اقدام به بررسی وضعیت کنونی برندهای معتبر جهانی در دارا بودن ملزومات بسته بندی و خط های تولیدی مکانیزه برای بالا بردن سرعت بسته بندی است.
متاسفانه ما در کشور به خاطر وجود تحریم های پی در پی، هزینه ملزوماتمان به صورت تصاعدی رو به افزایش است و همین باعث میشود تولید کنندگان محترم ملزومات زعفران نیز به صور گوناگون درگیر مواد اولیه برای تولید باشند و این چالشها به صورت دورهای و مقطعی فشارهای مختلفی بر صادرکننده وارد میکند. در نهایت این فشارهای داخلی باعث میشود که برخی به دنبال خام فروشی زعفران و صادرات فله آن به کشورهای مقصد باشند و عملاٌ سود حاصل از بسته بندی و فرآوری به جیب دلال های خارجی و شرکتهای واسطه در کشورهای مختلف برود. البته این بخشی از چالشهای ماست. بخش دیگر چالشهای ما مربوط به مقررات دست و پا گیر نظام ارزی و مالیاتی کشور است.
حتماً اطلاع دارید که به خاطر مسائلی که در حوزه ارز اتفاق افتاد، دولت محترم مقررات سختگیرانه ای برای استفاده از ارز و شفافیت آن تحت عنوان سامانه نیما تصویب کرد. تقریباً می شود گفت مشکلات قبلی کم بود که وضعیت صادرکنندگان زعفران نیز وارد شرایط پیچیده تری شد. تعهد سپاری ارز و معرفی ارز حاصل از صادرات و نیز واردات در قبال صادرات همه و همه برای صادرکنندگان زعفران و همکاران بنده قدری سخت شد به این دلیل که ما اولاً وارد کننده حرفهای نیستیم و تمرکز ما بر صادرات است در ثانی نیازی برای واردات ندیده ایم والا از ابتدا بجای صادرات به امر واردات می پرداختیم. به هرحال، در برهه ای از زمان فضای صادرات زعفران دچار چالشهای جدی شد.
اما الان قدری با نگاه ویژه دولت محترم به این حوزه، فضا کمی آرامتر و به ثبات بهتری رسیده و میشود فعلاً وارد مسائل تخصصی برندینگ اعم از بازار سازی، بازاریابی و بازارداری شد و هم به دغدغه های تولید بهتر بپردازیم.

پس میشود گفت نقش دولت در موفقیت یا عدم موفقیت عملکرد صادرکنندگان زعفران جدی است؟

بله دقیقاً. همانطور که عرض کردم، دولت میتواند با اتخاذ تدابیر اثربخش در حوزه ارزی و مسائل مالیاتی و حمایتهای مالی و معنوی از واحدهای نمونه و فعال در بخش صادرات بستهبندی زعفران، شرایطی را به موجود آورد که بقیه صادرکنندگان نیز برای امر فرآوری و بسته بندی و بعد صادرات تشویق شوند.
همینطور میتواند با سیاستهای متغیر موانع زیادی بر سر راه صادرات زعفران ایجاد کند. البته این هم نباید از نظر غافل بماند که باوجود تحریمهای سختی که بر کشور عزیزما وارد شده دغدغه های دولت الان بیشمار است منتها از سوی دیگر وقتی درآمدهای نفتی و سایر اقالمی که تحت تأثیر تحریم ها قرار گرفتهاند، میتوان از محل صادرات صحیح و با ارزش افزوده عالی محصوالتی همچون زعفران خألاهای اقتصادی کشور رو پوشش داد که این مستلزم نگاه ویژه دولت و سایر مسئولین محترم به این کاالی استراتژیک است. به طور نمونه اگر دولت مقررات دست و پا گیری برای تولید کننده و نهایتاً صادرکنندگان زعفران به تصویب برساند، بهطور قطع موضوع قاچاق زعفران جدی خواهد شد.
اخیراً با موضوع ارز این قضیه نیز بیش از پیش مورد توجه سودجویان و دلالان قرار گرفت به نحوی که یا به سمت استفاده از کارتهای بازرگانی یک بار مصرف رفتند و یا برای عدم درگیری ارزی با دولت، از طرق مختلف بهصورت ویژه از مرزهای کشورهای همسایه از جمله افغانستان اقدام به صادرات به مقاصد خود میکردند که بیشترین آسیب را به اعتبار زعفران ایران وارد میکند. لذا نقش دولت همانطورکه شما گفتید جدی است.

چه بخشهایی از دولت مشخصاً در روند صادرات زعفران ایران نقش دارند؟

قطعاً وزارت جهادکشاوزی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت صمت بیشترین نقش را در صادرات زعفران دارند. البته اگر نگاه ما به موضوع زعفران یک عنوان یک نگاه ملی و یک کالای استراتژیک مخصوصاً در شرایط تحریم باشد، باید همه دستگاههای اجرایی اعم از مجلس شورای اسلامی و قوه قضاییه را هم در کنار دولت صاحب نقش دانست.
در واقع، مجلس محترم میتواند با تصویب قوانین اثربخش ریل گذاری مناسب را برای حرکت سریعترو حمایت دقیقتر دولت از بخش کشاورزی و بازرگانی زعفران فراهم کند. از سوی دیگر، قوه قضاییه نیز با نظارتهای بیشتر و جنبه کنترلی میتواند از خروج غیرقانونی سرمایه ملی کشور آنهم به صورت قاچاق پیشگیری و کنترل کند. لذا نمیتوان دولت را به تنهایی مخاطب قرار داد.

آیا حمایتهای دولتی برای حضور موفق صادرکنندگان ایرانی در بازارهای جهانی کافی هست؟

حداقل ترین توقع این است که بخش کشاورزی و بازرگانی خارجی زعفران و حتی سایر محصوالت کشاورزی که وجهه بین المللی دارند و به نحوی کاالی استراتژیک تلقی میشوند به صورت کامل از موضوع تدابیر ارزی دولت معاف شوند و بلکه جنبه های حمایتی و تشویقی بیشتری برای صادرات صحیح و فرآوری شده زعفران اعمال شود. مطمئن باشید اگر چنین اتفاقی رقم بخورد، میتوانید شاهد رشد درآمدهای غیر نفتی دولت و تأمین ارز مورد نیاز برای سایر بخشهای صنعت باشید.

به گفته شما، ضعف ما در بخش صادرات زعفران به صورت بسته بندی و فرآوری است، مجموعه تامسی در این خصوص چه فعالیتهایی داشته است؟

بله عرض بنده همیشه این است که فعالا ًدر بخش بسته بندی و فرآوری بشدت دچار ضعف هستیم. ما در گروه TAMSI به دنبال این بوده ایم که برای حفظ کیفیت و مرغوبیت زعفران ایران، تمامی تدابیر الزم را ملحوظ نظر قرار دهیم به همین دلیل وقت زیادی را صرف مطالعه اصول و فنون روز دنیا برای بسته بندی زعفران کردهایم.
اگر به نحوه حضور ما در بازارهای جهانی نگاه کنید متوجه مقبولیت خدمات و اقدامات ما در بخش بسته بندی زعفران خواهید شد. در بخش فرآوری نیز، واحد تحقیق و توسعه ما در حال حاضر متمرکز بر تکمیل تحقیقات خود در بخش دارویی و صنعتی زعفران است که پس از طی کردن مراحل تحقیقاتی و قانونی خود حتماً طی مراسمی اقدام به رونمایی رسمی و تجاری سازی آن خواهیم کرد. لذا میتوانم به نمایندگی از مجموعه همکارانم عرض کنم که اقدامات خوب و در خور رقابت با برندهای معتبر خارجی صورت گرفته است که قطعاً منتهی به شناخت بهتر و شایسته زعفران مرغوب ایران خواهد شد و بهزودی بیشتر از ما خواهید شنید.

آیا میتوان مطمئن گفت که به سمت صنعتی شدن بسته بندی زعفران حرکت کردهایم؟

شاید گفتن این موضوع هنوز زود باشد، ولی خداروشکر با آگاهی که بنده و همکارانم داریم، میشود گفت گامهای خوبی برای شروع این اتفاق مثبت برداشته شده است ولی تا صنعتی شدن بستهبندی خیلی فاصله داریم. این یکی از آرزوهای ماست که به سمت خطوط تولید کاملا مکانیزه و صنعتی حرکت کنیم و سرانه تولید و بستهبندی محصوالت مختلف حاصل از زعفران را باال ببریم. این مهم فعلا در اختیار اسپانیاییهاست.

پس به گفته شده مهمترین رقیب ما اسپانیاییها هستند؟

وقتی صحبت از رقابت میکنید که شرایط هر دو تقریباً یکسان و حتی نزدیک به هم باشد، ولی فعلا در کشور ما تمرکز بیشتر بر تولید و صادرات فله زعفران است و برعکس اسپانیاییها به گواه اسناد بین المللی، پرچم دار بازاریابی و برندینگ زعفران هستند. فاصله ما هر چقدر که تولید زیاد است، کاملا در بخش بازاریابی حرفهای زعفران به همان اندازه از آنها عقب هستیم. دیگر کشورها مثل ترکیه، امارات متحده عربی و برخی کشورهای دیگر نیز روی این موضوع سرمایه گذاری کرده اند و میتوان از آنها نیز به عنوان سایر رقبای ما در بعد بازاریابی حرفهای زعفران اشاره کرد.

آیا روند افزایش قیمت کالاهای مصرفی، زعفران را هم تحت تأثیر خود قرار داده؟

بله کاملا تحت تأثیرقرارداد. زعفران هم به عنوان یک کاالی مصرفی خانوار دچار نوسانات شدید قیمتی شد، به طوری که قیمت هر کیلو زعفران نسبت به گذشته قریب به 220 درصد افزایش داشت و قطعاً بازار زعفران داخل کشور را هم تحت تأثیر قرارداد.

پس به تبع الگوی مصرف خانوار ایرانی نیز در خصوص زعفران را هم تغییر داده؟

بله همینطوره. از قدیم الایام، زعفران به عنوان یک ادویه لوکس در سبد خانواده ایرانی بوده است. به تبع، وقتی افزایش قیمتها چشمگیر باشد، ناخودآگاه اثر خود را بر الگوی مصرف خانواده نشان خواهد داد. لذا طبیعی است که با قیمتهای موجود سرانه مصرف شهروندان ایرانی نیز یا کاهش پیدا کند و یا قطع شود. متاسفانه این اتفاق فعلا رخ داده و امیدواریم که به زودی ثبات و حتی کاهش قیمتها مجدد رقم بخورد و شاهد حضور زعفران در سبد کالای همه خانوادهها باشیم چرا که معتقدیم شهروند ایرانی لیاقت زندگی در رفاه و آسایش را دارد و ما به سهم خود در تلاشیم این را برای مشتریان خود هدیه بدیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *